Hoogtepunten van het grensland

Schatten van de grensgeschiedenis


Naast uitgestrekte bossen en prachtige vergezichten staat deze wandeling vooral in het teken van oude en huidige grenzen. In het Aachener Wald lijken grenzen echter nauwelijks een rol te spelen. Over aantrekkelijke, autoluwe paden steken we moeiteloos heen en weer tussen Duitsland, België en Nederland, zonder de uitgestrekte grensoverschrijdende bosgordel ooit te verlaten.

Al aan het begin passeren we hét herkenningspunt van het Aachener Wald: de 133 meter hoge telecommunicatietoren, ook wel ‘Mulleklenkes’ genoemd. Hij verheft zich boven de Karlshöhe en markeert van verre de heuvelrug in het zuidwesten van de stad.

Knooppunten: 16-15-55-44-43-42-87-20-11-27-37-30-12-29-28-27-26-25-77-76-18-67-17-16
Knooppunten (D), knooppunten (B)

Gratis Tour-App: informatie en offline kaarten beschikbaar in de wandelapp voor Android en voor iOS en in het Tourportaal van de Städteregion Aachen.

Routehoogtepunten & meer

Bezienswaardigheden:

  • Telecommunicatietoren Mulleklenkes, Aken
  • Landgraben
  • Grensbeuken
  • Adelaarstenen aan de Bittweg
  • Bourgondische grensstenen, Kelmis
  • Grens Neutraal Moresnet
  • Drielandenpunt
  • Boudewijntoren
  • Hoogste punt van Nederland
  • Türmchen Beeck, Aken
  • Landgraben, grensbeuken aan de Philippionsweg

Gastronomie:

  • Aken
  • Drielandenpunt

Op een kruising van bospaden komen historische en actuele lijnen samen. Aan de verborgen grensstenen langs het pad herkennen we de huidige Duits-Belgische grens. Wie beter kijkt, ontdekt bovendien een veel oudere grenslijn: de Landgraben. Vanaf de 14e eeuw beschermden de inwoners van Aken de landbouwgronden en bossen buiten de stadsmuren met een aarden wal en een dichte beukenhaag. Toen de stad uiteindelijk volledig werd omgeven door deze bijna 70 kilometer lange groene grens, werden vanaf 1611 grensstenen geplaatst met de ingebeitelde adelaar, het stadswapen van Aken. Restanten van de aarden wal, grillige en imposante beuken van de voormalige haag, die we hier en later opnieuw tegenkomen op een idyllisch pad langs de helling, een Adelaarsteen en ook een voormalige wachttoren bij het Türmchen Beeck herinneren nog altijd aan deze eeuwenoude grensgeschiedenis.

De oude processieweg van Aken naar Moresnet-Chapelle, die deel uitmaakt van de Sint-Jakobsweg, brengt ons naar het Königswald. Nadat Aken, Kelmis, Montzen en Moresnet hier herhaaldelijk met elkaar in conflict waren geraakt over gezamenlijke gebruiksrechten, werd het gebied in 1615 als Königswald onder het gezag van de hertogen van Bourgondië geplaatst. Bijzondere grensstenen dragen het Gulden Vlies of het Andreaskruis, de kentekens van de toenmalige Habsburgse heersers.

Kaarsrecht loopt nog een andere historische, maar nog altijd duidelijk zichtbare grens omhoog naar het Drielandenpunt. Deze plek trekt bezoekers met tal van bezienswaardigheden: de drielandengrenssteen, het hoogste punt van Nederland, uitkijktorens en volop gelegenheid om even uit te rusten, voor jong en oud.

Bij de grenssteen van blauwe hardsteen stappen we moeiteloos van het ene land naar het andere. Meer dan honderd jaar lang waren het er zelfs vier. Ook hier lagen meningsverschillen over gebruiksrechten aan de basis. In 1815 konden Pruisen en Nederland het niet eens worden over de winstgevende winning van zink in Kelmis. Daarom ontstond de ministaat Neutraal Moresnet, een driehoekig gebied van 350 hectare tussen het Drielandenpunt, Kelmis en de Luikerweg. De zinkindustrie en de jenever- en drankensmokkel zorgden voor een periode van grote economische bloei. Met de neergang van de mijn in 1895 kwam echter ook het einde van de bijzondere politieke status in zicht. In 1919 werd Neutraal Moresnet op verzoek van zijn inwoners bij België gevoegd.